|
Competitief zijn we allemaal. We willen winnen met sporten. Op ons werk, wanneer Nederland moet voetballen, bij verkiezingen. Onder jongeren voert competitief gedrag meer de boventoon dan bij ouderen. Dat is duidelijk te zien bij sportwedstrijden maar ja, jongeren zijn dan ook een stuk fitter dan ouderen. Toch is het opvallend dat ‘de beste willen zijn’ vooral bij jongere generaties een belangrijk thema is. Hoe komt dat? 3 typen mensenMensen zijn er natuurlijk in allerlei soorten en maten. Toch kun je de meeste persoonlijkheden indelen in drie hoofdcategorieën. De competitieve mens, degene de sportbekers en medailles verzameld bij sportwedstrijden. De individualistische mens, degene die alleen gaat hardlopen of naar de sportschool gaat en vooral zichzelf wilt verbeteren. En de sociale mens, iemand die op zoek is naar samenwerking en gelijkheid. Waarom jongeren vaker in de eerste groep vallenJe persoonlijkheid wordt voor een deel bepaald door je genen, het is je aangeboren karakter. Maar een ander deel van onze persoonlijkheid ontwikkeld zich met de jaren. Je bent een ander persoon dan je tien jaar geleden was en over tien jaar ben je weer een ander persoon dan dat je nu bent. Wanneer mensen jong zijn en op zoek naar hun plek in de wereld en de maatschappij krijgen ze eerder te maken met situaties waarbij ze zich nog moeten bewijzen. Denk maar eens (terug) aan je eerste baan, het verdedigen van een scriptie, een eerste kind. Je wereld zit vol met ‘eerste ervaringen’ en dat werkt competitief gedrag in de hand. Veranderingen naar mate je ouder wordtNaar mate je ouder wordt en je bewezen hebt wat je wilt bewijzen, kom je erachter dat je vaak meer bereikt met samenwerken. Met win-win situaties, iets dat incompatibel is met competitief gedrag. Je krijgt andere waarden waar je in het leven uiteindelijk misschien wel meer mee bereikt. Dat betekent niet competitief gedrag verdwijnt naar mate je ouder wordt. Nogmaals, een groot deel van je persoonlijkheid is simpelweg een onderdeel van je karakter. Het betekent alleen dat je uiteindelijk misschien eerder geneigd zal zijn om een kampioensschaal of wisselbeker te kopen voor de sportvereniging dan er zelf nog actief om te willen strijden. |
Veelgestelde vragen
Waarom is competitief gedrag meer voorkomen bij jongeren?▼
Jongeren bevinden zich in fasen waar ze zich moeten bewijzen, zoals hun eerste baan of het verdedigen van een scriptie. Deze 'eerste ervaringen' stimuleren competitief gedrag meer dan bij ouderen die zich al hebben bewezen.
Kun je mensen indelen in verschillende persoonlijkheidstypes?▼
Ja, mensen vallen globaal in drie categorieën: competitief (willen winnen), individualistisch (willen zichzelf verbeteren) en sociaal (zoeken samenwerking). De meeste persoonlijkheden passen in één van deze groepen.
Verandert competitief gedrag als je ouder wordt?▼
Hoewel je persoonlijkheid deels aangeboren is, ontdekken mensen naarmate ze ouder worden dat samenwerking vaak meer oplevert. Dit leidt niet tot verdwijning van competitief gedrag, maar tot andere prioriteiten en waarden.
Is persoonlijkheid volledig bepaald door genen?▼
Nee, je persoonlijkheid wordt deels bepaald door genen, maar ontwikkelt zich ook met de jaren. Je bent een ander persoon dan tien jaar geleden en zult over tien jaar opnieuw veranderd zijn.
Wat zijn win-win situaties en hoe verhouden ze zich tot competitief gedrag?▼
Win-win situaties ontstaan door samenwerking en wederzijds voordeel. Deze zijn incompatibel met competitief gedrag, dat gericht is op winnen en dominantie in plaats van gezamenlijk succes.
